راهنمای رژیم غذایی در افراد دیابتی
تغذیه مناسب یکی از مهمترین بخشهای مدیریت دیابت و کنترل نوسانات قند خون است. در این راهنما با اصول رژیم غذایی دیابت، زمان و حجم مناسب وعدههای غذایی، غذاهای پیشنهادی برای صبحانه، ناهار و شام و میانوعدههای مناسب آشنا میشوید. همچنین پیمانه مصرف انواع میوه برای افراد دیابتی معرفی شده است تا انتخاب مواد غذایی و تنظیم وعدههای روزانه آسانتر شود.
زمان تخمینی مطالعه: 4 دقیقه
هدف اصلی از رژیم درمانی در بیماران دیابتی، استفاده متعادل از مواد غذایی است که باید اهداف زیر را دنبال کند:
- رساندن قند خون به سطح طبیعی
- به دست آوردن و حفظ وزن ایدهآل
- رساندن مواد مغذی به بدن به میزان لازم
- تأمین انرژی مورد نیاز بدن برای انجام فعالیتهای روزانه
- جلوگیری از بروز عوارض و مشکلات ناشی از دیابت
توصیههای لازم برای جلوگیری از عوارض ناشی از نوسانات قند خون
۱. بهمنظور جلوگیری از افتوخیز قند خون، وعدههای غذایی را در ساعات معینی صرف کنید.
۲. وعدههای غذایی خود را در حجم و مقدار کم تنظیم و تعداد آنها را افزایش دهید. (بیشتر از ۳ تا ۴ ساعت گرسنه نمانید.)
۳. مصرف چربیها را محدود کنید، مخصوصاً چربیهایی که منشأ حیوانی دارند.
۴. در تهیه غذا از گوشت بدون چربی و بدون پوست استفاده کنید.
۵. بهتر است بهجای برنج ساده از پلوهای مخلوط مانند عدسپلو، سبزیپلو، استانبولی و… استفاده شود.
۶. در هر میانوعده میتوانید یکی از پیمانههای میوه را استفاده کنید. (در همین مقاله پیمانه میوهها مشخص شده است.)
۷. مصرف سبزیجات، چه بهصورت خام و چه بهصورت پختهشده، بسیار توصیه میشود.
۸. از گروه غلات و حبوبات در وعدههای غذایی خود استفاده کنید؛ مخصوصاً در وعده صبحانه، مانند یک لیوان عدسی.
۹. حتماً قبل از صرف غذای اصلی از سالاد فصل و سوپهای ساده استفاده کنید.
۱۰. از مصرف کمپوتها، شربتهای بسیار شیرین و آبمیوههای صنعتی بپرهیزید.
۱۱. نوشیدن ۷ تا ۸ لیوان آب در روز توصیه میشود.
بهترین رژیم غذایی، رژیمی است که برای پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی نیز کارآمد باشد.
استفاده از رژیم غذایی پرفیبر، کمنمک و کمچربی، مخصوصاً با محدود کردن چربیهای حیوانی، مناسب است.
رژیم درمانی دیابت تأکید زیادی بر تغییر شیوه زندگی، ثابت نگه داشتن وزن مطلوب بدن، ورزش و حفظ آرامش دارد.
نمونه غذاها و میانوعدههای مناسب برای افراد دیابتی
جهت راهنمایی برای کنترل بهتر قند خون، چند نوع غذا و میانوعده معرفی میشود تا بتوانید یکی از آنها را در وعده مناسب انتخاب کنید.
صبحانه
- نان سبوسدار + پنیر رژیمی (کمنمک و کمچرب) + حداکثر ۲ عدد گردو یا خیار و گوجه یا سبزی خوردن
- نان سبوسدار + املت سبزیجات (پیاز + گوجه + فلفل دلمهای + قارچ + سفیده تخممرغ)
- نان سبوسدار + ۲ قاشق مرباخوری ارده + ۱ قاشق مرباخوری عسل با موم یا ۲ قاشق مرباخوری شیره توت
- نان سبوسدار + تخممرغ + گوجهفرنگی
- نان سبوسدار + ماست چکیده + سبزی خوردن
ناهار یا شام
بهتر است برنج سه تا چهار بار در هفته، در وعده ناهار و ترجیحاً بهصورت مخلوط مصرف شود؛ مانند:
- عدس پلو با کشمش
- زرشک پلو با مرغ
- سبزی پلو با ماهی
- شوید پلو با لوبیا چشمبلبلی
- استانبولی
- لوبیا پلو
خورشتها و خوراکها بهصورت آبپز:
- خورشت کدو
- قیمه با مرغ
- مرغ و آلو
- کرفس
- بامیه
همچنین میتوان از خوراک تاسکباب، لوبیا سبز، عدسی یا سبزیجات آبپز استفاده کرد.
میانوعده
- یک لیوان میوه دلخواه یا نصف لیوان آبمیوه
- یک لیوان شیر کمچرب + بیسکویت ساقهطلایی
- یک لیوان چای + یک برش کیک خانگی
- یک مشت بسته آجیل بدون نمک
- یکچهارم لیوان برگه میوههای خشک
- ۲ قاشق غذاخوری تخمه بدون نمک
پیمانه میوههایی که میتوان در هر وعده استفاده کرد
- میوههای درختی مانند سیب و پرتقال در سایز متوسط: ۱ عدد
- آلبالو، آناناس و شاتوت: سهچهارم لیوان
- خربزه، طالبی، گرمک و هندوانه: یک لیوان، قطعهقطعهشده
- انگور، انار و توت سفید: نصف لیوان، دانهشده
- توتفرنگی و تمشک: یک لیوان
- انجیر متوسط، خرمالوی متوسط و آلو برقانی: ۲ عدد
- زردآلوی متوسط، خرما و آلو بخارا: ۴ عدد
- گریپفروت، انبه و موز: نصف میوه
- گیلاس: ۱۲ عدد
- گوجهسبز: دوسوم لیوان
- آب زرشک: یک لیوان
- آب هویج و آب سایر میوهها: نصف لیوان
- آب انگور و آب آلو: یکسوم لیوان
- برگهها (میوههای خشکشده): یکچهارم لیوان
مقاله هایی که شاید برایتان جالب باشد:
